اگر هنگام خرید مبل از فروشنده درباره جنس کلاف سؤال کرده باشید، احتمالاً با دو عبارت زیاد روبه‌رو شده‌اید: «چوب روس» و «چوب راش».
همین‌جا معمولاً سؤال بعدی شکل می‌گیرد: چوب روس یا راش برای مبل بهتر است؟
جواب کوتاه این است که هیچ‌کدام در تمام قسمت‌های مبل و برای تمام شرایط، برنده مطلق نیستند.
راش معمولاً چوبی متراکم‌تر، سنگین‌تر و از نظر سختی سطح مقاوم‌تر است. به همین دلیل برای قسمت‌هایی مثل پایه، دسته یا بخش‌های چوبی نمایان می‌تواند مزیت داشته باشد. در مقابل، انواع مناسب و درست خشک‌شده چوب‌های سوزنی‌برگ که در بازار ایران با عنوان «چوب روس» شناخته می‌شوند، به دلیل وزن مناسب و قابلیت استفاده در سازه، یکی از متریال‌های رایج برای ساخت کلاف مبل هستند.
بنابراین قبل از اینکه فقط بپرسیم «راش بهتر است یا روس؟»، باید یک سؤال دقیق‌تر مطرح کنیم:
این چوب قرار است در کدام قسمت مبل استفاده شود و کیفیت ساخت آن چقدر است؟
این سؤال برای تشخیص کیفیت واقعی مبل بسیار کاربردی‌تر از تمرکز صرف روی نام چوب است.
یکی از مهم‌ترین نکاتی که هنگام مقایسه چوب روس و راش باید بدانید این است که این دو عبارت از نظر علمی دقیقاً هم‌سطح نیستند.
راش یک گروه مشخص از چوب‌های Hardwood است و راش اروپایی یکی از گونه‌های شناخته‌شده‌ای است که در صنایع چوب و مبلمان استفاده می‌شود.
اما اصطلاح «چوب روس» در بازار ایران بیشتر یک عنوان تجاری است.
چوب‌هایی مانند نراد، یولکا، ساسنا و برخی انواع کاج ممکن است تحت عنوان چوب روس فروخته شوند. این چوب‌ها از نظر تراکم، تعداد گره، مقاومت، رنگ و رفتار مکانیکی کاملاً یکسان نیستند.
به همین دلیل اگر دو فروشنده بگویند «کلاف این مبل چوب روس است»، لزوماً درباره دو ساختار کاملاً مشابه صحبت نمی‌کنند.
نوع چوب فقط یکی از عوامل است.
کیفیت الوار، میزان رطوبت، نحوه خشک‌کردن، ضخامت قطعات، محل گره‌ها و کیفیت اتصالات نیز مستقیماً روی عملکرد کلاف اثر می‌گذارند.
اگر می‌خواهید تصویر کامل‌تری از متریال‌های مورد استفاده در مبلمان داشته باشید، مطالعه راهنمای انتخاب چوب برای مبلمان می‌تواند قبل از مقایسه محصولات مختلف مفید باشد.
یکی از ملموس‌ترین تفاوت‌ها میان راش و بسیاری از چوب‌های موسوم به روس، تراکم و وزن آن‌هاست.
راش معمولاً چوبی متراکم‌تر است.
در داده‌های فنی مربوط به چوب راش اروپایی، وزن خشک آن حدود 710 کیلوگرم بر مترمکعب گزارش می‌شود. در مقابل، بعضی از چوب‌های سوزنی‌برگ رایج وزن به‌مراتب پایین‌تری دارند.
برای مثال Norway Spruce حدود 405 کیلوگرم بر مترمکعب و Scots Pine حدود 550 کیلوگرم بر مترمکعب وزن خشک دارند.
این اختلاف در یک قطعه کوچک شاید چندان محسوس نباشد، اما وقتی تعداد زیادی عضو چوبی در سازه یک مبل استفاده می‌شوند، می‌تواند روی وزن نهایی محصول اثر بگذارد.
البته از این موضوع نباید به نتیجه اشتباه دیگری برسیم:
سنگین‌تر بودن مبل به معنی باکیفیت‌تر بودن آن نیست.
وزن نهایی مبل فقط به جنس چوب وابسته نیست. حجم و ضخامت کلاف، نوع پلای‌وود، مکانیزم‌های داخلی، فنربندی، مقدار اسفنج، پایه‌ها و ابعاد کلی محصول نیز روی وزن تأثیر دارند.
به همین دلیل روش‌هایی مثل «مبل را از زمین بلند کنید؛ هرچه سنگین‌تر بود بهتر است» معیار حرفه‌ای و قابل اتکایی برای تشخیص کیفیت نیست.
اگر فقط خود متریال را از نظر سختی سطح مقایسه کنیم، راش برتری مشخصی دارد.
سختی Janka چوب راش اروپایی در منابع فنی حدود 6460 نیوتن گزارش شده است. این عدد برای Norway Spruce حدود 1680 نیوتن و برای Scots Pine حدود 2420 نیوتن است.
اما این اعداد را باید درست تفسیر کرد.
آزمون Janka میزان مقاومت سطح چوب در برابر فرورفتگی را اندازه می‌گیرد.
بنابراین سختی بالاتر راش در بخش‌هایی از مبل که مستقیماً در معرض ضربه، فشار یا سایش هستند یک مزیت واقعی محسوب می‌شود.
پایه مبل نمونه خوبی است.
پایه ممکن است با جاروبرقی، کفش یا وسایل خانه برخورد کند. در چنین شرایطی مقاومت بیشتر سطح می‌تواند اهمیت داشته باشد.
اما نمی‌توان از این عدد نتیجه گرفت که:
هر کلاف راش از هر کلاف چوب روس بهتر است.
چون کلاف یک سازه کامل است.
کیفیت آن فقط از روی جنس یک قطعه چوب تعیین نمی‌شود.
برای مثال ممکن است در یک مبل از چوب متراکم‌تری استفاده شده باشد، اما ضخامت قطعات کم باشد یا اتصالات به‌درستی اجرا نشده باشند.
در مقابل، یک کلاف مبل باکیفیت می‌تواند با چوب مناسب، مقطع کافی و اتصالات اصولی ساخته شده باشد و در استفاده روزمره عملکرد بسیار خوبی داشته باشد.
بنابراین نام چوب باید در کنار طراحی سازه بررسی شود، نه جدا از آن.
درباره ترک‌خوردگی چوب در بازار مبلمان معمولاً جواب‌های بسیار ساده‌ای شنیده می‌شود.
مثلاً:
«راش ترک نمی‌خورد.»
یا:
«چوب روس نرم است و بنابراین ترک ندارد.»
هیچ‌کدام از این جملات را نمی‌توان به‌عنوان یک قانون عمومی پذیرفت.
چوب یک ماده طبیعی است و نسبت به رطوبت محیط واکنش نشان می‌دهد.
با تغییر رطوبت، چوب می‌تواند مقداری منبسط یا منقبض شود. اگر این تغییر ابعادی کنترل نشود، ممکن است مشکلاتی مثل تاب‌برداشتن، بازشدن اتصال یا ترک به وجود بیاید.
جالب اینجاست که سخت‌تر بودن راش به معنی تغییر ابعادی کمتر آن هم نیست.
به همین دلیل اگر نگرانی اصلی شما دوام کلاف است، به جای پرسیدن فقط «راش است یا روس؟»، درباره کیفیت فرآوری چوب و نحوه ساخت هم سؤال کنید.
این یکی از قسمت‌هایی است که خریدار معمولاً نمی‌بیند، اما می‌تواند در دوام طولانی‌مدت مبل بسیار مؤثر باشد.
چوبی که با رطوبت نامناسب وارد تولید شده باشد، ممکن است بعد از قرار گرفتن در فضای خانه شروع به تغییر ابعاد کند.
نتیجه بسته به شرایط می‌تواند متفاوت باشد:
ممکن است اتصال‌ها کمی باز شوند، قطعات تاب بردارند یا در قسمت‌هایی از چوب ترک مشاهده شود.
به همین دلیل خشک‌کردن صحیح چوب قبل از ساخت اهمیت زیادی دارد.
خریدار عادی طبیعتاً هنگام خرید Moisture Meter همراه ندارد، اما هنوز می‌تواند بعضی نشانه‌ها را بررسی کند.
در قسمت‌های قابل مشاهده، ترک‌های غیرعادی انتهای چوب، پیچش قطعات، فاصله میان اتصالات و گره‌های نامناسب را بررسی کنید.
پایه‌ها نباید لق باشند و هنگام نشستن یا بلند شدن نیز حرکت غیرعادی سازه می‌تواند نیاز به بررسی بیشتر داشته باشد.
اگر درباره مشکلات مخصوص راش و رفتار آن در ساخت مبلمان سؤال دارید، مقاله مشکلات چوب راش در مبلمان موضوع را با تمرکز بیشتری بررسی می‌کند.
در کلاف داخلی مبل شرایط با قسمت‌های نمایان متفاوت است.
اینجا معیارهایی مثل استحکام سازه، کیفیت اتصال، وزن، ابعاد قطعات و وضعیت رطوبتی چوب اهمیت زیادی دارند.
به همین دلیل استفاده از چوب‌های سوزنی‌برگ مناسب در ساخت کلاف مبلمان بسیار رایج است.
پس اگر در مشخصات یک محصول عبارت «کلاف چوب روس» را دیدید، این موضوع به‌خودی‌خود نقطه ضعف محصول نیست.
سؤال بعدی باید این باشد:
چوب روس دقیقاً از چه نوعی است؟
کلاف چطور ساخته شده؟
قطعات چه ابعادی دارند؟
آیا ساختار با متریال دیگری مانند پلای‌وود تقویت شده است؟
اتصالات به چه شکل اجرا شده‌اند؟
همین جزئیات است که کیفیت واقعی کلاف را مشخص می‌کند.
برای مثال در بعضی محصولات از ترکیب چوب طبیعی و پلای‌وود استفاده می‌شود. دیدن عبارت «پلای‌وود» در مشخصات نیز نباید باعث شود فوراً تصور کنیم محصول کیفیت کمتری دارد.
مهم این است که بدانیم هر متریال در کدام بخش سازه و با چه هدفی استفاده شده است.
در قسمت‌های نمایان، شرایط تغییر می‌کند.
فرض کنید پایه مبل از چوب ساخته شده است.
این قطعه علاوه بر تحمل بخشی از وزن، در معرض برخورد و سایش نیز قرار دارد و کیفیت پرداخت سطح آن مستقیماً دیده می‌شود.
در اینجا تراکم و سختی بالاتر راش می‌تواند مزیت مهمی باشد.
به همین دلیل در صنعت مبلمان کاملاً طبیعی است که سازنده برای کلاف داخلی یک متریال و برای پایه یا قسمت‌های نمایان متریال دیگری انتخاب کند.
این ساختار ترکیبی به معنی پایین بودن کیفیت نیست.
حتی می‌تواند نشان دهد متریال هر قسمت براساس نیاز همان قسمت انتخاب شده است.
| معیار | چوب روس / سوزنی‌برگ‌های رایج | چوب راش |
|---|---|---|
| نوع کلی | معمولاً Softwood | Hardwood |
| وزن | معمولاً سبک‌تر | سنگین‌تر |
| تراکم | پایین‌تر تا متوسط | بالاتر |
| سختی سطح | معمولاً پایین‌تر | بالاتر |
| مقاومت در برابر ضربه سطحی | وابسته به گونه | معمولاً بیشتر |
| کاربرد رایج | کلاف داخلی و سازه | پایه، نمای چوبی و بعضی بخش‌های سازه |
| جابه‌جایی | وزن کمتر می‌تواند مزیت باشد | معمولاً وزن بیشتری ایجاد می‌کند |
| ترک‌خوردگی | وابسته به کیفیت چوب و رطوبت | وابسته به کیفیت چوب و رطوبت |
| هزینه | معمولاً اقتصادی‌تر | معمولاً گران‌تر |
| مناسب برای تمام قسمت‌های مبل | خیر | خیر |
مهم‌ترین نکته این جدول همان ردیف آخر است.
هیچ‌یک از این دو متریال را نمی‌توان بدون توجه به محل استفاده، گزینه بهتر برای «تمام مبل» معرفی کرد.
خیر.
عبارت «تمام راش» به‌تنهایی برای قضاوت درباره کیفیت مبل کافی نیست.
فرض کنید دو کلاف داریم.
یکی از راش ساخته شده، اما در آن از قطعات ضعیف، اتصالات نامناسب یا چوبی با شرایط رطوبتی نامناسب استفاده شده است.
کلاف دوم از چوب سوزنی‌برگ مناسب ساخته شده، مقاطع کافی دارد، مهاربندی شده و اتصالات آن نیز به‌درستی اجرا شده‌اند.
صرف دیدن کلمه «راش» نمی‌تواند ثابت کند کلاف اول دوام بیشتری خواهد داشت.
کیفیت مبل حاصل ترکیب چند عامل است:
جنس چوب، طراحی کلاف، کیفیت اتصالات، سیستم نشیمن، اسفنج، پارچه، پایه و دقت مونتاژ همگی در نتیجه نهایی اثر دارند.
به همین دلیل هنگام مقایسه مدل‌های مبل راحتی بهتر است مشخصات هر محصول را به‌صورت مجموعه‌ای از ویژگی‌ها بررسی کنید، نه اینکه انتخاب را فقط بر اساس یک عبارت مثل «تمام راش» انجام دهید.
فرض کنید در صفحه یک محصول نوشته شده است:
کلاف: چوب روس نراد + پلای‌وود
این Specification اطلاعات مفیدی می‌دهد، اما هنوز باید درست تفسیر شود.
عبارت بالا به این معنا نیست که تمام قسمت‌های مبل دقیقاً از یک متریال ساخته شده‌اند.
ممکن است چوب نراد نقش سازه اصلی را داشته باشد و پلای‌وود در قسمت‌های دیگری برای ایجاد سطح، پایداری یا تقویت ساختار استفاده شده باشد.
همین موضوع برای عبارت «چوب راش» نیز صادق است.
اگر در Specification فقط نوشته شده «جنس چوب: راش»، مشخص نیست منظور پایه است یا کل کلاف.
بنابراین هنگام خرید، Product Specification دقیق ارزش زیادی دارد.
در محصولات مختلف Kelebek نیز بهتر است مشخصات هر مدل جداگانه بررسی شود.
برای نمونه می‌توانید مشخصات مبل آدریان و مبل سیترا را در صفحه خود محصول ببینید و نوع کلاف را در کنار سایر مشخصات ساخت مقایسه کنید.
این شیوه بسیار منطقی‌تر از مقایسه صرف دو نام تجاری چوب است.
هنگام خرید لازم نیست وارد اصطلاحات پیچیده صنعت چوب شوید. چند سؤال مشخص معمولاً اطلاعات بسیار بیشتری از جمله «این مبل راشه؟» به شما می‌دهد.
نوع چوب کلاف داخلی چیست؟ اگر پاسخ «چوب روس» است، آیا نوع دقیق آن مشخص شده؟ پایه‌ها از چه جنسی هستند؟ آیا کلاف ترکیبی است؟ پلای‌وود یا متریال دیگری در کدام قسمت استفاده شده؟ برای کلاف ضمانتی وجود دارد؟
اگر امکان مشاهده بخشی از زیر مبل وجود دارد، وضعیت اتصال قطعات و نظم ساخت نیز ارزش بررسی دارد.
همچنین فقط ظاهر مبل را معیار قرار ندهید.
پارچه و طراحی چیزی است که ابتدا دیده می‌شود، اما بخش بزرگی از دوام محصول به ساختاری وابسته است که زیر پارچه قرار گرفته است.
به همین دلیل شناخت کلاف و اسکلت مبل قبل از خرید می‌تواند کمک کند Specification محصولات را دقیق‌تر بخوانید.
اگر درباره کلاف داخلی یک مبل راحتی صحبت می‌کنیم، چوب روس مناسب و درست فرآوری‌شده می‌تواند انتخاب کاملاً منطقی و قابل اعتمادی باشد.
لزومی ندارد صرفاً به دلیل اینکه یک محصول «تمام راش» نیست آن را از گزینه‌های خرید کنار بگذارید.
اگر درباره پایه یا قطعات چوبی نمایان صحبت می‌کنیم، سختی و تراکم بالاتر راش می‌تواند مزیت بیشتری ایجاد کند.
اگر جابه‌جایی مبل برای شما اهمیت زیادی دارد، وزن پایین‌تر ساختار نیز ممکن است مزیت باشد.
اگر مبل دارای مقدار زیادی چوب نمایان است، کیفیت پرداخت، سختی سطح و ظاهر چوب اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
اگر نگرانی شما ترک‌خوردگی است، وضعیت رطوبت و فرآوری چوب باید در کنار گونه آن بررسی شود.
در نتیجه پاسخ کاربردی به سؤال «چوب روس یا راش برای مبل؟» این نیست که یکی را برای تمام شرایط انتخاب کنیم.
پاسخ بهتر این است:
متریال باید با وظیفه همان قسمت از مبل متناسب باشد.
یک مبل می‌تواند کلاف مناسبی از چوب روس داشته باشد و در قسمت‌هایی مثل پایه از متریال متفاوتی استفاده کند. این ساختار اگر اصولی طراحی و تولید شده باشد، الزاماً از یک مبل با عنوان «تمام راش» کیفیت کمتری ندارد.
قبل از انتخاب نهایی، بهتر است در صفحه هر محصول جنس کلاف را در کنار نوع نشیمن، پایه، ابعاد و سایر مشخصات بررسی کنید. برای مقایسه مدل‌های موجود می‌توانید وارد مجموعه مبل‌های راحتی Kelebek شوید و مشخصات هر مدل را جداگانه بررسی کنید.
بله. انواع مناسب و درست خشک‌شده چوب‌های سوزنی‌برگ می‌توانند برای ساخت کلاف داخلی مبلمان گزینه مناسبی باشند. نوع چوب باید در کنار طراحی کلاف و کیفیت اتصالات بررسی شود.
راش معمولاً تراکم و سختی سطحی بیشتری نسبت به بسیاری از چوب‌های سوزنی‌برگی دارد که در بازار به‌عنوان چوب روس شناخته می‌شوند. با این حال سخت‌تر بودن چوب به‌تنهایی نشان‌دهنده کیفیت بیشتر کل کلاف نیست.
در اغلب موارد بله. بسیاری از چوب‌های سوزنی‌برگ رایج تراکم کمتری نسبت به راش دارند و بنابراین سبک‌تر هستند.
خیر. چوب راش نیز یک ماده طبیعی است و در صورت رطوبت نامناسب، فرآوری ضعیف یا تغییر شدید شرایط محیطی می‌تواند دچار تغییر ابعاد یا ترک شود.
در پایه و قسمت‌هایی که در معرض برخورد و سایش هستند، سختی و تراکم بالاتر راش می‌تواند مزیت داشته باشد. البته ابعاد پایه، نحوه اتصال و کیفیت چوب نیز اهمیت دارند.
نمی‌توان فقط از روی جنس چوب چنین نتیجه‌ای گرفت. طراحی کلاف، کیفیت اتصالات، خشک‌بودن چوب، ضخامت قطعات و کیفیت کلی تولید باید هم‌زمان بررسی شوند.
نام چوب فقط یکی از نشانه‌هاست. نوع و ضخامت قطعات، کیفیت اتصالات، نبود لقی و تغییر شکل غیرعادی و شفاف بودن مشخصات محصول اهمیت بیشتری دارند. در راهنمای تشخیص کلاف مبل باکیفیت این موارد به‌صورت دقیق‌تر بررسی شده‌اند.
شما می‌توانید قطعات این محصول را به صورت جداگانه نیز سفارش دهید. قیمت‌گذاری قطعات براساس فرمول استاندارد «واحدی» انجام می‌شود.
برابر با ۱ واحد
برابر با ۱.۵ واحد
برابر با ۲ واحد
| نوع ست | ترکیب ست | مجموع واحدها |
|---|---|---|
| ست ۷ نفره | کاناپه ۳ نفره + ۲ نفره + دو عدد ۱ نفره | ۵.۵ واحد (۲ + ۱.۵ + ۱ + ۱) |
| ست ۸ نفره | دو عدد کاناپه ۳ نفره + دو عدد ۱ نفره | ۶ واحد (۲ + ۲ + ۱ + ۱) |
فرض کنید قیمت کل یک ست ۸ نفره (۶ واحدی) برابر با ۱۶۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان باشد:
